Κάτι τρέχει στον Έβρο

Στην εξάρθρωση δύο καλά οργανωμένων εγκληματικών δικτύων που δραστηριοποιούνταν συστηματικά στην παράνομη αναζήτηση, κατοχή και διακίνηση αρχαιοτήτων προχώρησαν οι αστυνομικές αρχές, έπειτα από μεγάλης κλίμακας συντονισμένη επιχείρηση της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος.

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή 60 αστυνομικών και αναπτύχθηκε ταυτόχρονα σε περιοχές του Έβρου, της Ροδόπης, της Ξάνθης, της Δράμας, της Καβάλας και της Κοζάνης. Συνολικά συνελήφθησαν 11 άτομα, 10 ημεδαποί και ένας αλλοδαπός, μεταξύ των οποίων βρίσκονται και τα αρχηγικά στελέχη. Ιδιαίτερο βάρος προκαλεί το γεγονός ότι ο φερόμενος ως επικεφαλής της μίας εκ των δύο οργανώσεων είναι εν ενεργεία στρατιωτικός, με επίκεντρο δράσης κυρίως την περιοχή του Έβρου.

Σε βάρος των συλληφθέντων σχηματίστηκε δικογραφία, κατά περίπτωση, για σύσταση και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση, παράβαση της νομοθεσίας περί προστασίας αρχαιοτήτων και πολιτιστικής κληρονομιάς, καθώς και για παράβαση του νόμου περί όπλων.

Δίκτυο πληροφοριοδοτών και χάρτες με «στόχους»

Όπως προέκυψε από την πολύμηνη έρευνα του Γραφείου Προστασίας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Αρχαιοτήτων, οι δύο οργανώσεις λειτουργούσαν τουλάχιστον από τον Σεπτέμβριο του 2025 με πανομοιότυπη μεθοδολογία. Βασικός σκοπός τους ήταν ο εντοπισμός και η περαιτέρω διάθεση αρχαιοτήτων, είτε μέσω επιτόπιων λαθρανασκαφών είτε μέσω της αναζήτησης προσώπων που κατείχαν ήδη αρχαία αντικείμενα και επεδίωκαν να τα πουλήσουν.

Τα μέλη είχαν αναπτύξει εκτεταμένο δίκτυο τοπικών συνεργατών, αντλώντας πληροφορίες για πιθανούς αρχαιολογικούς στόχους. Η επιλογή των σημείων γινόταν με κριτήρια προσβασιμότητας, αναμενόμενης απόδοσης και χαμηλού κινδύνου εντοπισμού από τις αρχές. Μάλιστα, στέλεχος του κυκλώματος είχε συγκροτήσει σε βάθος χρόνου ολόκληρο αρχείο θέσεων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, αξιοποιώντας παλαιά έγγραφα, σχεδιαγράμματα και στοιχεία από επιτόπιες έρευνες.

Στην πρώτη οργάνωση, ο φερόμενος ως επικεφαλής είχε τον πλήρη επιχειρησιακό έλεγχο, εκτιμούσε την αξία των ευρημάτων και σχεδίαζε τη διάθεσή τους σε αγοραστές του εξωτερικού. Στη δεύτερη οργάνωση, ο εν ενεργεία στρατιωτικός κατηγορείται ότι συντόνιζε συστηματικές λαθρανασκαφές στον Έβρο, δίνοντας οδηγίες και καταβάλλοντας αμοιβές στα υπόλοιπα μέλη.

Κωδικοί επικοινωνίας: «Jogging», «όργανα γυμναστικής» και «θαύματα»

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλούν τα αυστηρά μέτρα αντιπαρακολούθησης που εφάρμοζαν οι εμπλεκόμενοι. Απέφευγαν τις ανοιχτές τηλεφωνικές συνδιαλέξεις, προτιμούσαν τις κατ' ιδίαν συναντήσεις και, όταν μιλούσαν στο τηλέφωνο, χρησιμοποιούσαν συγκεκριμένες συνθηματικές λέξεις.

Οι παράνομες έρευνες αποκαλούνταν «δουλειά», «προθέρμανση» ή «αθλήματα», ενώ η έξοδος στην ύπαιθρο βαφτιζόταν «jogging», «γυμναστική» ή απλώς «βόλτα». Ο εξειδικευμένος τεχνικός εξοπλισμός και οι ανιχνευτές μετάλλων αναφέρονταν ως «όργανα γυμναστικής», ενώ η προετοιμασία τους λεγόταν «φόρτιση». Τα αρχαία νομίσματα τα αποκαλούσαν «κέρματα», τα καλοδιατηρημένα ασημένια και χρυσά νομίσματα μεγάλης αξίας «άσπρα», ενώ όταν εντόπιζαν σπάνιο και ακριβό εύρημα, έκαναν λόγο για… «θαύμα».

Τεχνολογικό οπλοστάσιο και πλήθος κατασχέσεων

Η υλικοτεχνική υποδομή που διέθεταν ήταν εξαιρετικά προηγμένη. Στις εκτεταμένες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε κατοικίες και επαγγελματικούς χώρους των συλληφθέντων, εντοπίστηκε και κατασχέθηκε επαγγελματικός εξοπλισμός που παραπέμπει σε οργανωμένες επιστημονικές αποστολές.

Μεταξύ άλλων κατασχέθηκαν 24 ανιχνευτές μετάλλων με 11 πηνία, μηχάνημα πλήρους καταγραφής υπεδάφους, φορητός τρισδιάστατος σαρωτής εδάφους (3D scanner), γεωφυσικό σύστημα με κεραίες και οθόνη, 5 ραβδοσκοπικά μηχανήματα, ραντάρ, συσκευές ανίχνευσης καμερών και πομπών, φορητό GPS, καθώς και drone. Επίσης, βρέθηκαν βαρέα εργαλεία ανασκαφής, όπως αξίνες, κρουστικά δράπανα, γεννήτριες βενζίνης, ασύρματοι, τρία επιβατηγά αυτοκίνητα, τρία κυνηγετικά όπλα, αεροβόλο πιστόλι και ξιφολόγχη.

Παράλληλα, οι αρχές κατέσχεσαν χρηματοκιβώτιο, 11.130 ευρώ σε μετρητά, 875 τουρκικές λίρες και τρεις χρυσές λίρες.